Để góp phần làm rõ vấn đề này, ngày 09/6/2022, tại thành phố Hà Nội, Hội Luật gia Việt Nam đã tổ chức hội thảo “Cung cấp thông tin về tác hại của các sản phẩm thuốc lá mới bao gồm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng”.

Toàn cảnh buổi hội thảo

Tham dự và chủ trì hội thảo có: Ông Trần Đức Long, Phó Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam; Bà Trịnh Thị Lê Trâm, Giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật và chính sách về y tế, HIV/AIDS; GS.TS Lương Ngọc Khuê, Phó Chủ tịch Hội đồng y khoa quốc gia, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Giám đốc Quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá. Tham dự hội nghị còn có các chuyên gia đến từ Bộ Y tế, Bệnh viện phổi Trung ương, Tổ chức y tế thế giới tại Việt Nam (WHO), Tổ chức Quỹ nhịp cầu sức khỏe Canada tại Việt Nam (Health Bridge), Tổ chức Chiến dịch vì trẻ em không thuốc lá Hoa Kỳ (CTFK),… và đại biểu đến từ Hội Luật gia các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc, đại biểu là đoàn viên, thanh niên cơ quan Trung ương Hội Luật gia Việt Nam.

Đồng chí Trần Đức Long phát biểu khai  mạc hội thảo

Thay mặt Ban Thường trực Trung ương Hội Luật gia Việt Nam phát biểu khai mạc hội thảo, ông Trần Đức Long nêu rõ, hiện nay các sản phẩm “thuốc lá thế hệ mới” được các công ty thuốc lá giới thiệu là ít hại hơn so với thuốc lá điếu thông thường và có tác dụng cai nghiện thuốc lá điếu thông thường. Tuy nhiên, đây chỉ là các quảng cáo gây nhầm lẫn, hệ quả là tỷ lệ người sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang tăng lên rõ rệt trong các năm vừa qua (Năm 2015: 1,1% dân số nước ta đã từng sử dụng thuốc lá điện tử và con số này đã tăng gần 3 lần vào năm 2019 là 2,6%, đặc biệt là trong lứa tuổi 13-17 đang sử dụng thuốc lá điện tử). Nguy cơ gây tổn hại của “thuốc lá thế hệ mới” đối với sức khỏe con người là rất lớn (dữ liệu từ National Syndromic Surveillance Program NSSP cho thấy, có 2.668 trường hợp bị tổn thương phổi hoặc tử vong do sử dụng thuốc lá điện tử tại 50 tiểu bang của Columbia và 2 lãnh thổ Hoa Kỳ, tuổi trung bình 24), vì vậy cần thiết phải cung cấp các thông tin chính xác về tác hại của “thuốc lá thế hệ mới” bao gồm thuốc lá điện tử và thuốc là nung nóng đến người dân và đặc biệt là giới trẻ.

GS.TS Lương Ngọc Khuê phát biểu tại hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, GS.TS Lương Ngọc Khuê đã đưa ra bằng chứng cho thấy cả thành phần của thuốc lá điện tử lẫn thuốc lá nung nóng đều có chứa chất nicotine, các chất độc hại và đều có khả năng gây nghiện; khi sử dụng các sản phẩm này đều có sự đốt cháy, có khói, hơi tỏa ra môi trường gây hại cho chính người sử dụng và gây hại cho người xung quanh. Do vậy, việc cung cấp các thông tin chính xác về tác hại của thuốc lá điện tử và thuốc là nung nóng là vô cùng quan trọng và rất cần sự chung tay, đồng hành của các tổ chức như Hội Luật gia Việt Nam trong việc tuyên truyền về tác hại của “thuốc lá thế hệ mới” đối với các tầng lớp nhân dân.

ThS.BS Vũ Văn Thành, Trưởng khoa bệnh phổi mãn tính, Bệnh viện Phổi Trung ương 

Các chuyên gia đến từ các tổ chức quốc tế tại Việt Nam và chuyên gia của Bộ Y tế đã cung cấp cho đại biểu các thông tin về: Tác động của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng ảnh hưởng đến sức khỏe con người; Tình hình sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trên thế giới và Việt Nam. Khuyến nghị của Tổ chức y tế thế giới về kiểm soát thuốc lá thế hệ mới; Các hình thức quảng cáo, tiếp cận giới trẻ nhằm mở rộng thị trường thuốc lá mới; Các truyền thông sai lệch về thuốc lá; Chính sách và pháp luật của Việt Nam và các nước trên thế giới trong việc quản lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

ThS.BS. Nguyễn Tuấn Lâm, Tổ chức y tế thế giới tại Việt Nam

Theo chia sẻ của các chuyên gia, có thể thấy mọi sản phẩm thuốc lá đều có hại cho sức khỏe, không có bằng chứng cho thấy thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng ít gây hại hơn các sản phẩm thuốc lá thông thường; cả thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đều có chứa nicotine và gây nghiện; nó gây ảnh hưởng đến hệ hô hấp, hệ thần kinh, tim mạch …; gây chấn thương nghiêm trọng do nổ pin; ảnh hưởng phát triển não bộ của trẻ em và thanh, thiếu niên; tăng nguy cơ bắt đầu sử dụng thuốc lá điếu truyền thống; tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư và nguy cơ sử dụng các loại ma túy. Hiện nay, các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới được thiết kế bắt mắt, đa dạng từ màu sắc đến kiểu dáng nhỏ gọn (hình usb, thỏi son, móc chìa khóa, …) với hương vị hấp dẫn (hơn 15.500 hương vị khác nhau) và nhắm tới giới trẻ nhằm mục tiêu duy trì việc sử dụng thuốc lá và gia tăng lợi nhuận của ngành công nghiệp thuốc lá.

ThS. Lê Thị Thu, Tổ chức HealthBridge Canada tại Việt Nam

Thông qua Hội thảo này, thay mặt Hội Luật gia Việt Nam, ông Trần Đức Long mong muốn các đại biểu chia sẻ rộng rãi thông tin về tác hại của các sản phẩm “thuốc lá thế hệ mới” đối với người sử dụng và những người xung quanh để cộng đồng xã hội nói chung và giới luật gia nói riêng có tiếng nói mạnh mẽ trong việc đề nghị Chính phủ không cho phép việc thí điểm sản xuất, nhập khẩu và sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng tại Việt Nam với bất cứ hình thức nào.

ThS Đoàn Thu Huyền, Giám đốc Tổ chức chiến dịch vì trẻ em không thuốc lá tại Việt Nam

Huyền Trang