Tham dự cuộc làm việc có Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an; Lê Hoài Trung, Bộ trưởng Ngoại giao; Phạm Gia Túc, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo một số ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại buổi làm việc.

Đây là một nội dung quan trọng góp phần định hướng quan hệ thương mại Việt Nam - Trung Quốc bước sang một giai đoạn phát triển mới, thực chất hơn, hiệu quả hơn và bền vững hơn, tạo ra thêm động lực, mở thêm không gian cho phát triển kinh tế theo các Nghị quyết của Đảng.

Sau khi đi kiểm tra thực địa tại Ga Đồng Đăng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nghe báo cáo khái quát của Bộ Xây dựng về tình hình hợp tác đầu tư 3 tuyến đường sắt (Hà Nội- Đồng Đăng; Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng; Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái); tiến độ kết nối các hiệp định, vận tải hành khách kết nối với Trung Quốc và các ý kiến trao đổi tại buổi làm việc.

Phát biểu kết luận tại buổi làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, hợp tác Việt Nam - Trung Quốc trong lĩnh vực đường sắt là nhu cầu, là cơ hội và là một trong những không gian hợp tác thiết thực, hiệu quả giữa hai nước trong nhiều năm tới, là một đòn bẩy rất mạnh để Việt Nam hiện đại hóa hạ tầng, giảm chi phí logistics, mở rộng kết nối quốc tế và từng bước làm chủ một ngành công nghiệp nền tảng mới.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại buổi làm việc.

Hợp tác kết nối hạ tầng và đường sắt Việt Nam - Trung Quốc mang ý nghĩa rất lớn: Giảm chi phí logistics, thời gian vận chuyển và nâng cao năng lực cạnh tranh; thúc đẩy thương mại và phát triển kinh tế biên giới, nâng cao năng lực thông quan, giảm ùn tắc tại cửa khẩu đường bộ; phát triển các trung tâm logistics, khu kinh tế cửa khẩu và cụm công nghiệp tại các tỉnh biên giới; kết nối Việt Nam với mạng lưới vận tải đường sắt Á- Âu, qua đó đa dạng hóa tuyến vận tải quốc tế và giảm phụ thuộc vào đường biển; thúc đẩy hình thành các hành lang kinh tế và chuỗi sản xuất khu vực; tăng cường kết nối kinh tế khu vực và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng châu Á.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính và đoàn công tác Trung ương kiểm tra thực địa tại ga Đồng Đăng.

Giải bài toán huy động vốn hiệu quả xây đường sắt, bảo đảm an toàn tài chính quốc gia, Tổng Bí thư yêu cầu, cần xây dựng cơ chế huy động vốn đa dạng và bền vững; phải xây dựng cơ chế điều phối thống nhất ở cấp quốc gia đối với các dự án kết nối hạ tầng chiến lược này; bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, phân công rõ trách nhiệm giữa các bộ, ngành và địa phương, đồng thời thiết lập đầu mối điều phối hiệu quả trong quá trình đàm phán, chuẩn bị và triển khai dự án. Việc tăng cường điều phối liên ngành cần bảo đảm sự gắn kết đồng bộ giữa phát triển hạ tầng giao thông với quy hoạch phát triển kinh tế vùng, hệ thống logistics và các khu công nghiệp dọc các hành lang kinh tế, thay vì chỉ tập trung làm các dự án đường sắt đơn thuần.

Tổng Bí thư đã chỉ ra những thách thức khi triển khai tuyến đường sắt Việt Nam – Trung Quốc; đồng thời lưu ý, kết nối hạ tầng, đặc biệt là đường sắt kết nối Việt Nam - Trung Quốc phải được xác định là một đột phá chiến lược trong hợp tác kinh tế song phương, giúp giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, tạo nền tảng để kết nối Việt Nam với các mạng lưới vận tải quốc tế trong khu vực; phải bảo đảm các nguyên tắc hợp tác chiến lược, bảo đảm các dự án hợp tác phù hợp với chiến lược phát triển quốc gia và quy hoạch hạ tầng của Việt Nam; đa dạng hóa nguồn vốn; hiệu quả kinh tế; minh bạch công nghệ và tiêu chuẩn.

Khẳng định nhiệm vụ rất nặng nề, thời gian gấp, yêu cầu cao, Tổng Bí thư đề nghị cần có sự quyết tâm, thống nhất của cả hệ thống chính trị. Đảng ủy Chính phủ và trực tiếp là Bộ Xây dựng cần xây dựng một chiến lược phát triển đường sắt Việt Nam - Trung Quốc trong tổng thể chiến lược phát triển đường sắt Việt Nam giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn 2045, 2100 và 2130.

Vũ Ngọc Tân