Sáng 19/8, kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI tiến hành họp đợt 2. Bộ trưởng Bộ Tài chính thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách Nhà nước (hợp nhất Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Đầu tư công hiện hành). Dự kiến Luật có 10 chương và 102 điều.

Hợp nhất kế hoạch tài chính với kế hoạch đầu tư công

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, việc hợp nhất 2 Luật này nhằm xây dựng một cơ chế quản lý tài chính công đồng bộ, thống nhất; giảm tối đa trình tự, thủ tục, thời gian và chi phí tuân thủ cho các cấp, các ngành; huy động, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách Nhà nước (NSNN) phục vụ mục tiêu tăng trưởng.

Nêu rõ một số định hướng sửa đổi, bổ sung chính của dự thảo Luật, Bộ trưởng cho biết, một là, dự thảo hợp nhất Kế hoạch tài chính 5 năm và dự toán NSNN với Kế hoạch đầu tư công, bao gồm: Hợp nhất Kế hoạch đầu tư công trung hạn vào Kế hoạch tài chính 5 năm; Hợp nhất Kế hoạch đầu tư công hằng năm vào dự toán NSNN hằng năm; Hợp nhất các nguyên tắc, tiêu chí, định mức chi NSNN cho cả chi thường xuyên và chi đầu tư.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình (Ảnh: Media Quốc hội).

Hai là, kế thừa, sửa đổi, bổ sung, đồng bộ quyền hạn, trách nhiệm của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, cơ quan, HĐND và UBND các cấp, các cơ quan, đơn vị về đầu tư công.

Trong đó đặc biệt là về trách nhiệm của các bộ, cơ quan, địa phương và các đơn vị, tổ chức có liên quan trong việc ban hành, hướng dẫn tiêu chí, tổ chức thực hiện đánh giá hiệu quả đầu tư chương trình, nhiệm vụ, dự án, xuyên suốt từ khâu lập, thẩm định, quyết định, phân bổ vốn đến tổ chức thực hiện, quản lý sử dụng vốn và vận hành, khai thác sau khi hoàn thành đầu tư.

Ba là, giao Chính phủ quy định chi tiết các nội dung (hiện quy định tại Luật Đầu tư công) để chủ động, linh hoạt trong điều hành, như: Tiêu chí và điều chỉnh tiêu chí phân loại dự án nhóm A, B, C; trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư chương trình, dự án (trừ các chương trình, dự án thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội); trình tự lập, thẩm định, quyết định đầu tư dự án; gia hạn thời gian bố trí vốn; theo dõi, kiểm tra, đánh giá chương trình, dự án; hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về đầu tư công…

Bốn là, sửa đổi một số nội dung về quản lý NSNN để đáp ứng yêu cầu thực tiễn như: Phân bổ và sử dụng số tăng thu NSNN trong quá trình điều hành; sử dụng dự phòng, dự trữ tài chính, tăng thu và dự toán chi còn lại để bổ sung chi ứng phó, khắc phục tình trạng khẩn cấp vì lợi ích quốc gia; thu hẹp phạm vi chuyển nguồn chi NSNN và thời hạn chi các khoản được chuyển nguồn; cắt giảm, đơn giản hóa quy trình, thủ tục, giảm số lượng báo cáo, chi phí tuân thủ.

Đề nghị thu hẹp chuyển nguồn, tăng hiệu quả sử dụng NSNN

Trình bày báo cáo ý kiến về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách Nhà nước (hợp nhất), ông Nguyễn Hữu Toàn - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho biết, Ủy ban cơ bản nhất trí việc tích hợp kế hoạch đầu tư công 5 năm vào kế hoạch tài chính 5 năm; chủ trương thống nhất quy trình phân bổ và giao dự toán chi ngân sách Nhà nước với việc giao kế hoạch đầu tư công hằng năm.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đồng ý chủ trương Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành một nghị quyết chung về tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách Nhà nước, đồng bộ giữa phân bổ chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên.

Bên cạnh đó, Ủy ban đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về tích hợp kế hoạch tài chính và kế hoạch đầu tư công 5 năm; quy trình lập dự toán, phân bổ, giao dự toán, quản lý dự toán gắn với danh mục dự án đầu tư công trung hạn và hằng năm sau khi hợp nhất.

Ông Nguyễn Hữu Toàn - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội (Ảnh: Media Quốc hội).

Về phân cấp thẩm quyền cho UBND tỉnh quyết định cho chuyển nguồn chi đầu tư công, ông Toàn cho biết, đa số ý kiến Ủy ban Kinh tế - Tài chính cho rằng, việc phân cấp cho UBND cấp tỉnh quyết định chuyển nguồn chi đầu tư công đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách Trung ương phù hợp với yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo sự chủ động, linh hoạt trong điều hành, góp phần thực hiện mục tiêu nâng cao tỉ lệ giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công hằng năm và hiệu quả sử dụng vốn.

Đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, quy định rõ điều kiện, phạm vi áp dụng, trách nhiệm của UBND và cơ chế báo cáo, giám sát của HĐND nhằm bảo đảm công khai, minh bạch, không làm giảm hiệu quả kiểm soát việc sử dụng ngân sách Nhà nước.

Về chuyển nguồn NSNN, Ủy ban thấy rằng, thực tế trong những năm qua số chi chuyển nguồn rất lớn và có xu hướng gia tăng, ảnh hưởng đến việc tuân thủ, kỷ luật, kỷ cương tài chính và hiệu quả sử dụng NSNN.

Do vậy, Ủy ban Tài chính - Kinh tế đề nghị Cơ quan soạn thảo rà soát, thu hẹp phạm vi chuyển nguồn NSNN để bảo đảm phản ánh đúng kết quả thu, chi NSNN theo niên độ, nâng cao tính minh bạch của số liệu thu, chi, bội chi và nhu cầu vay của NSNN; phù hợp với thông lệ quốc tế và bảo đảm việc quản lý, sử dụng NSNN tiết kiệm, hiệu quả.

Nguyễn Thu Huyền