Sáng 4/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).

Vị trí vai trò của tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật là rất lớn

Tham gia góp ý kiến, ĐBQH Nguyễn Khánh Ngọc – Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam, đại biểu đoàn Tp.Đà Nẵng cho rằng, luật đã được ban hành 15 năm và có kết quả đã được nêu trong báo cáo tổng kết của Chính phủ.

Quang cảnh phiên thảo luận tổ sáng 4/8 (Ảnh: Hoàng Bích).

Song theo đại biểu, công tác này đã làm rất nhiều và có nhiều cơ quan tổ chức tham gia vào quá trình phổ biến giáo dục pháp luật từ Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, tổ chức.

"Đảng chủ trương xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, thượng tôn Hiến pháp, pháp luật. Gần đây là xây dựng xã hội không tội phạm, không tiêu cực. Do đó, vị trí vai trò của tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật là rất lớn, nhằm mục đích mọi người đều nhận thức được quy định, phòng tránh, không vi phạm pháp luật", đại biểu Ngọc nói.

ĐBQH Nguyễn Khánh Ngọc (Ảnh: Hữu Thắng).

Tuy nhiên, bài toán đặt ra là vấn đề hiệu quả, thực chất trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.

Nêu dẫn chứng, đài phường "ra rả", "tờ rơi để ở cửa nhà" nhưng hiệu quả đem lại chưa cao, chưa "thấm" tới từng người dân, đại biểu Ngọc đề nghị xác định đúng nhóm đối tượng để tuyên truyền, phù hợp với nhu cầu của từng người dân.

Tức là người dân cần cái gì thì tuyên truyền cái đó để đem lại hiệu quả mạnh mẽ. "Phải kiểm đếm, đánh giá được hiệu quả của việc tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật như KPI, chứ không phải tổ chức bao nhiêu hoạt động tuyên truyền. Điều cuối cùng phải là nhận thức, ý thức tuân thủ pháp luật, thượng tôn Hiến pháp của người dân như thế nào", đại biểu Ngọc chia sẻ.

Đối với Điều 31 quy định về trách nhiệm của các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực pháp luật, đại biểu Ngọc cho rằng cần nghiên cứu, cân nhắc thêm. Riêng Hội Luật gia Việt Nam có tính chất đặc thù là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, đồng thời được Nhà nước giao chủ trì xây dựng một số dự án luật.

Tuy nhiên, theo đại biểu, điều khoản này đang quy định chung giống như các tổ chức xã hội khác, chưa thể hiện rõ vai chủ trì để tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật. Do đó, đề nghị cân nhắc thêm đối với những tổ chức được giao chủ trì xây dựng luật thì có trách nhiệm là phải chủ trì trong vấn đề tuyên truyền, phổ biến đạo luật mà mình chủ trì.

Điều kiện thuận lợi để người dân, doanh nghiệp tiếp cận pháp luật

ĐBQH Đặng Bích Ngọc (đoàn Phú Thọ) bày tỏ nhất trí với sự cần thiết phải sửa đổi Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 để khắc phục những bất cập, vướng mắc trong thực tiễn triển khai thực hiện thời gian qua.

Về chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, đại biểu Bích Ngọc đồng tình cao với quy định về việc phổ biến giáo dục pháp luật theo hình thức, phương thức mới gắn với ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo. "Đây là điều kiện thuận lợi để người dân, doanh nghiệp tiếp cận pháp luật", bà Ngọc nói.

ĐBQH Đặng Bích Ngọc (Ảnh: Hoàng Bích).

Theo đại biểu, việc quy định hình thức phổ biến giáo dục pháp luật thông qua Cổng pháp luật quốc gia và cơ sở dữ liệu thông tin về phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng là nơi xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất cho một đầu mối quản lý, kết nối, liên thông, chia sẻ và công khai đối với các cơ quan trong hệ thống chính trị và người dân. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tra cứu, tiếp cận các thông tin.

Đặc biệt, trong môi trường chuyển đổi số mạnh mẽ như hiện nay, qua các kênh Zalo, Facebook và các kênh truyền thông, các dự án luật khi ban hành thì người dân sẽ dễ dàng tiếp cận, tra cứu, nghiên cứu kịp thời, nhanh chóng hơn, góp phần quan trọng đẩy nhanh công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và đưa pháp luật đến với người dân.

Tham gia góp ý kiến, ĐBQH Nguyễn Văn Mạnh (đoàn Phú Thọ) cho biết, hiện có 7 hình thức phổ biến giáo dục pháp luật trên các phương tiện thông tin đại chúng. Tuy nhiên, cần nghiên cứu, bổ sung hình thức tuyên truyền giáo dục phổ biến pháp luật qua các tấm gương điển hình tiên tiến, người tốt việc tốt.

ĐBQH Nguyễn Văn Mạnh (Ảnh: Hoàng Bích).

"Trên các trang mạng xã hội hiện nay, những vụ việc xấu liên quan đến vi phạm pháp luật được đưa rất nhiều, tràn lan và thu hút lượng người quan tâm rất lớn. Nhưng tấm gương người tốt việc tốt tuân thủ pháp luật, thượng tôn pháp luật rất ít", đại biểu nêu.

Đồng thời cho rằng, phải tăng cường tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật về những tấm gương người tốt việc tốt.

Đặc biệt cần đẩy mạnh tuyên truyền cho nhóm đối tượng như: người khuyết tật, tự kỷ, giáo dục trong các trường chuyên biệt.

Nhấn mạnh gia đình là tế bào của xã hội, gia đình có vai trò quan trọng trong giáo dục pháp luật nên phải giáo dục pháp luật từ bé đối với trẻ nhỏ, từ vệ sinh, vứt rác vào thùng rác.

Bố mẹ là tấm gương cho con nên phải giáo dục nhắc nhở con phải tuân thủ các quy định pháp luật và không được làm những điều vi phạm pháp luật. Điều này "thấm" hơn các bài tuyên truyền trên hệ thống loa phát thanh", ông Mạnh nói và nhấn mạnh về việc tuyên truyền, phổ biến giáo dục tại nhà trường với vai trò của các thầy cô giáo, và gia đình bố mẹ là tấm gương trong thực thi pháp luật.

Hoàng Thị Bích