Dân thấp thỏm mỗi mùa mưa lũ

Chiều 6/5, Đoàn Đại biểu quốc hội thành phố Đà Nẵng đã có buổi tiếp xúc cử tri tại xã Phước Trà. Tham dự buổi tiếp xúc có các đại biểu Tạ Văn Hạ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; Nguyễn Khánh Ngọc, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam; Phan Thị Thúy Linh, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng.

Cử tri Nguyễn Quốc Doanh, thôn Hạ Sơn, xã Phước Trà, phản ánh tình trạng người dân sống dưới chân thủy điện Sông Tranh 3 luôn thấp thỏm mỗi khi có mưa lớn, xả lũ.

Ông Doanh lo lũ chồng lũ dưới chân thủy điện Sông Tranh 3

Theo ông Doanh, khu vực Hạ Sơn nằm sát thủy điện Sông Tranh 3, chịu ảnh hưởng trực tiếp khi hồ xả nước. Trong khi đó, phía thượng nguồn còn có thủy điện Sông Tranh 2. Vì vậy, nếu các hồ thủy điện vận hành không đồng bộ, việc xả lũ có thể gây ngập nhanh, khiến người dân không kịp trở tay.

Ông nhắc lại đợt lũ năm 2025, khi nhiều khu vực bị ngập sâu, tài sản, lúa gạo của người dân không kịp di dời. "May là đợt đó xả lúc 5h sáng, nếu xả sớm hơn hoặc trễ thêm, nước có thể vào đến nhà, người dân không biết chạy hướng nào", ông Doanh nói.

Cử tri đề nghị Quốc hội, các cơ quan chức năng quan tâm hơn đến quy trình vận hành, xả lũ của các thủy điện trên cùng lưu vực. Theo ông, việc xả lũ cần được tính toán phù hợp với lượng nước, thời điểm và khả năng thoát lũ ở vùng hạ du, tránh tình trạng "lụt chồng lụt", đe dọa tính mạng, tài sản người dân.

ĐBQH Nguyễn Khánh Ngọc trao đổi với cử tri xã Phước Trà về trách nhiệm trong vận hành hồ đập, xả lũ.

Ghi nhận ý kiến cử tri, ĐBQH Nguyễn Khánh Ngọc, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam, cho biết Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo thông tư về quản lý an toàn đập, hồ thủy điện. Đây là cơ sở quan trọng để rà soát, hoàn thiện quy định liên quan đến trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị vận hành và cơ quan quản lý nhà nước.

Theo ông Ngọc, phản ánh của người dân vùng hạ du thủy điện là thông tin thực tiễn cần được ghi nhận đầy đủ khi xây dựng chính sách. Quy định mới phải làm rõ trách nhiệm của từng bên trong vận hành hồ đập, cảnh báo, xả lũ và xử lý thiệt hại nếu xảy ra sự cố.

"Không thể nói trách nhiệm chung chung. Khi có thiệt hại, phải xác định được trách nhiệm cụ thể của chủ đầu tư, đơn vị vận hành và cơ quan quản lý", ông Ngọc nói, đồng thời đề nghị người dân tiếp tục phối hợp với địa phương cung cấp thông tin, phản ánh thực tế để cơ quan chức năng có cơ sở hoàn thiện chính sách sát đời sống hơn.

Bài toán sinh kế cho dân từ cây keo ngắn ngày đến rừng gỗ lớn

Một vấn đề khác được cử tri quan tâm là chủ trương khuyến khích trồng rừng gỗ lớn. Theo người dân, thành phố định hướng trồng các loại cây như dổi, sao đen, lim là phù hợp về lâu dài, nhưng chu kỳ thu hoạch 40-50 năm khiến nhiều hộ băn khoăn về khả năng duy trì sinh kế.

Cử tri cho rằng, với điều kiện địa hình miền núi, người dân lâu nay quen trồng keo, gần đây có thêm bạch đàn vì thời gian thu hoạch ngắn, dễ chăm sóc và có nguồn thu sớm. Việc chuyển sang cây gỗ lớn nếu không có chính sách hỗ trợ đủ mạnh sẽ khó tạo sự đồng thuận.

Người dân cũng đề nghị cơ quan chuyên môn đánh giá khách quan hơn đối với cây bạch đàn. Theo phản ánh, bạch đàn có bộ rễ cắm sâu, thân cây dẻo, chịu gió tốt hơn keo. Trong khi đó, keo dễ gãy khi gặp gió lớn. Về hiệu quả kinh tế, cử tri cho rằng một cây bạch đàn có thể cho sản lượng tương đương hai cây keo, vì vậy cần nghiên cứu kỹ trước khi khuyến cáo hoặc hạn chế loại cây này.

Ông Trần Út phản hồi băn khoăn của người dân về cây keo, bạch đàn và chính sách trồng rừng.

Trả lời nội dung này, ông Trần Út, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đà Nẵng, cho biết chính sách trồng rừng gỗ lớn hiện khuyến khích nhiều loại cây lâm nghiệp, nhưng không áp dụng với keo và bạch đàn.

Theo ông Út, tại khu vực Quảng Nam cũ và Đà Nẵng hiện nay, keo vẫn là cây trồng phổ biến nhất trong rừng sản xuất, từ đồng bằng đến miền núi. Tuy nhiên, phần lớn diện tích keo hiện được trồng theo hướng gỗ nhỏ, chu kỳ ngắn. Nhiều nơi chỉ sau 3-4 năm đã khai thác, bình quân 4-5 năm, nên giá trị kinh tế không cao và chưa tạo được nguồn thu bền vững. 

Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng tiếp xúc cử tri xã Phước Trà, ghi nhận nhiều kiến nghị từ thực tiễn đời sống.

Ông Út cho rằng chuyển sang rừng gỗ lớn là hướng đi cần thiết, theo phương châm "lấy ngắn nuôi dài". Thành phố đang hỗ trợ 15 triệu đồng mỗi ha cho một chu kỳ trồng rừng gỗ lớn 10 năm. 

Chính sách này nhằm khuyến khích người dân giảm dần việc trồng keo gỗ nhỏ, chuyển sang cây có giá trị cao hơn, góp phần bảo vệ môi trường và tạo sinh kế lâu dài.

Kết thúc buổi tiếp xúc, đại biểu Tạ Văn Hạ, thay mặt Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng, ghi nhận các ý kiến, kiến nghị của cử tri.

Ông Hạ cho biết Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố sẽ tổng hợp đầy đủ các nội dung người dân phản ánh, chuyển đến cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định.

Nguyễn Duy Cường