Nâng cao tính chủ động của chính quyền đô thị

Luật Thủ đô (sửa đổi) được Quốc hội thông qua ngày 23/4 gồm 9 chương, 36 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, riêng khoản 4 Điều 8, khoản 6, Điều 36 có hiệu lực thi hành từ ngày luật được thông qua. 

Đại biểu đoàn Thành phố Hà Nội chúc mừng Luật Thủ đô (sửa đổi) được thông qua (Ảnh: Media Quốc hội).

Một trong những điểm đáng chú ý của luật là định hướng tăng cường phân quyền cho chính quyền thành phố.

Theo đó, nhiều thẩm quyền từ Trung ương sẽ được giao cho Hà Nội, nhằm giúp thành phố có thêm sự chủ động trong giải quyết các vấn đề của một đô thị đặc biệt.

Đạo luật đã giao cho Hà Nội 199 thẩm quyền. Các thẩm quyền tập trung vào quản lý quy hoạch, tài chính - ngân sách, tổ chức bộ máy, quản lý đô thị - những lĩnh vực then chốt quyết định chất lượng phát triển.

ĐBQH Nguyễn Quỳnh Liên (Ảnh: Hoàng Bích).

Trao đổi với Người Đưa Tin, ĐBQH Nguyễn Quỳnh Liên (đoàn An Giang) bày tỏ, trong số các nội dung được thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI, đại biểu đặc biệt quan tâm đến một số đạo luật gắn trực tiếp với quản trị đô thị và bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ công của người dân.

Tiêu biểu là Luật Thủ đô, theo đại biểu Quỳnh Liên đạo luật đã tạo lập hành lang pháp lý mang tính đột phá cho Hà Nội, xác lập thể chế phát triển đặc thù, vượt trội; đồng thời trao quyền mạnh mẽ, thực hiện phân cấp, phân quyền toàn diện, qua đó giúp Thủ đô phát huy tốt vai trò là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia và động lực phát triển của cả nước.

Luật cũng góp phần nâng cao tính chủ động của chính quyền đô thị, tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, đầu tư, tài chính.

"Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là cơ chế tiên phong trong hoàn thiện thể chế đối với mô hình quản trị đô thị hiện đại", đại biểu Quỳnh Liên cho hay.

Song nữ đại biểu lưu ý, điều kiện tiên quyết là việc phân cấp, phân quyền phải đi đôi với kiểm soát quyền lực chặt chẽ và nâng cao năng lực thực thi của chính quyền đô thị.

3 việc mang tính then chốt cần tập trung

Còn theo ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng), có 3 việc mang tính then chốt Hà Nội cần tập trung ngay sau khi Luật Thủ đô có hiệu lực.

Theo đó, cần khẩn trương cụ thể hóa Luật bằng các quy định chi tiết, rõ ràng và khả thi.

Cùng với đó, nâng cao năng lực thực thi của bộ máy. Khi được trao cơ chế đặc thù, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ cũng phải khác: Dám làm, hiểu luật và chịu trách nhiệm. Vì vậy, song song với phân quyền là thiết kế cơ chế kiểm soát, bảo vệ cán bộ dám làm, đồng thời, xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng chính sách.

ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (Ảnh: Media Quốc hội).

Tiếp đó là lựa chọn đúng trọng tâm, trọng điểm để tạo đột phá. "Không nên dàn trải, mà cần xác định một số lĩnh vực ưu tiên để "làm đến nơi đến chốn", như phát triển hạ tầng giao thông chiến lược, cải tạo không gian đô thị, hay xây dựng các khu vực phát triển mới có tính dẫn dắt.

Khi có những kết quả cụ thể, có thể đo lường được, niềm tin vào chính sách sẽ được củng cố", đại biểu Tú Anh nói.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng, Luật Thủ đô (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua là một bộ luật hoàn toàn mới, với tinh thần cốt lõi là trao quyền thực chất hơn cho Hà Nội.

Không chỉ dừng ở phân cấp, mà là tạo cơ chế để thành phố chủ động quyết định, chủ động chịu trách nhiệm và chủ động sáng tạo trong triển khai các chính sách phát triển trên tất cả các lĩnh vực từ kinh tế, xã hội đến văn hóa.

Đây là bộ luật được Hà Nội đánh giá có tầm nhìn dài hạn, vừa linh hoạt, phù hợp với yêu cầu phát triển nhanh nhưng phải bền vững để xây dựng Hà Nội trở thành đô thị "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc" theo tinh thần Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về "Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới".

Tạo ra dư địa rất lớn để Hà Nội linh hoạt, sáng tạo trong điều hành (Ảnh: Hữu Thắng).

"Điều tôi tâm huyết nhất chính là phương thức xây dựng các quy định trong Luật Thủ đô lần này. Thay vì quy định chi tiết từng nội dung cụ thể, Trung ương đã giao quyền cho HĐND và UBND thành phố chủ động quyết định, tổ chức thực hiện phù hợp với thực tiễn", Chủ tịch Hà Nội chia sẻ.

Theo Chủ tịch Hà Nội Vũ Đại Thắng, cách tiếp cận này đã mở ra "khung thể chế" đủ rộng, tạo ra dư địa rất lớn để Hà Nội linh hoạt, sáng tạo trong điều hành, từ đó nâng cao hiệu quả quản trị và thúc đẩy phát triển toàn diện.

Hoàng Bích