Quan tâm đến con người, sinh kế và môi trường biển

Ngày 19/8, tại Manila (Philippines), đoàn đại biểu của Hội Luật gia Việt Nam do bà Lê Thị Kim Thanh làm trưởng đoàn đã tham dự Hội thảo "Hợp tác giữa luật gia Việt Nam và Philippines: Thúc đẩy tuân thủ UNCLOS ở Biển Đông" do Liên đoàn Luật sư Nhân dân Quốc gia Philippines (NUPL) và Hiệp hội Luật gia Dân chủ Quốc tế (IADL) đồng chủ trì.

Tham dự Hội thảo có các luật gia, luật sư, học giả, chuyên gia đến từ Việt Nam, Philippines cùng đại diện một số cơ quan, tổ chức của Philippines và sứ quán một số nước ASEAN.

Hội thảo được tổ chức nhằm tăng cường trao đổi, chia sẻ và hợp tác giữa giới luật gia hai nước về các vấn đề liên quan đến Biển Đông; qua đó góp phần thúc đẩy tôn trọng luật pháp quốc tế, duy trì trật tự dựa trên pháp luật tại Biển Đông.

 Hội thảo quy tụ nhiều luật gia, luật sư, học giả, chuyên gia đến từ Việt Nam, Philippines và cơ quan, tổ chức một số nước ASEAN.

Đây là sự tiếp nối của một chuỗi các hội thảo về Biển Đông mà IADL đã tổ chức trước đây. Trong nhiều năm qua, IADL đã luôn quan tâm và theo dõi sát sao các diễn biến trên Biển Đông và ra nhiều tuyên bố về vấn đề này.

Phát biểu khai mạc tại Hội thảo, đại diện IADL và NUPL đánh giá cao ý nghĩa của việc tổ chức hội thảo; đồng thời nhấn mạnh vai trò của luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), đối với việc duy trì hòa bình, ổn định và thúc đẩy hợp tác trên biển. 

Trong bối cảnh các quốc gia có thể có những lợi ích, cách tiếp cận và quan điểm pháp lý khác nhau, việc duy trì các diễn đàn trao đổi chuyên môn trên tinh thần xây dựng, tôn trọng lẫn nhau có ý nghĩa thiết thực trong tăng cường hiểu biết và tìm kiếm những lĩnh vực hai bên cùng quan tâm để cùng hợp tác.

Các phiên làm việc của Hội thảo tập trung trao đổi về một số chủ đề: Biển Đông dưới góc nhìn UNCLOS; Cơ sở pháp lý lịch sử và quyền lịch sử theo UNCLOS; Thách thức môi trường & quyền khai thác thủy sản - Vai trò của luật gia trong bảo vệ ngư dân; Hợp tác Việt Nam - Philippines: Nghiên cứu và thúc đẩy UNCLOS - Thực trạng và triển vọng"; Vai trò của luật gia trong việc bảo vệ quyền con người trên biển.

Bên cạnh các vấn đề pháp lý quốc tế, Hội thảo dành sự quan tâm đến mối liên hệ giữa các vấn đề trên biển với con người, sinh kế và môi trường.

Ngư dân và các cộng đồng ven biển phụ thuộc trực tiếp vào nguồn tài nguyên biển để bảo đảm sinh kế và đời sống. Trong khi đó, các hệ sinh thái biển có tính liên kết, nên việc bảo vệ môi trường, bảo tồn và sử dụng bền vững tài nguyên biển là lợi ích chung, cần có sự hợp tác của các quốc gia trong khu vực.

Các trao đổi tại Hội thảo cho thấy luật pháp quốc tế không chỉ cung cấp khuôn khổ điều chỉnh quyền và nghĩa vụ của các quốc gia trên biển mà còn tạo cơ sở cho việc thúc đẩy hợp tác, bảo vệ môi trường biển, sử dụng bền vững các nguồn tài nguyên và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân và cộng đồng ven biển.

Từ đó, các đại biểu trao đổi về khả năng tăng cường nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác giữa giới luật gia trong những lĩnh vực cùng quan tâm như pháp luật về biển, bảo vệ môi trường, nguồn lợi thủy sản, sinh kế của ngư dân, đào tạo và nâng cao năng lực pháp lý.

Mở rộng hợp tác giữa giới luật gia Việt Nam và Philippines

Một nội dung xuyên suốt Hội thảo là vai trò của giới luật gia trong thúc đẩy đối thoại và hợp tác quốc tế. Luật gia và các tổ chức nghề nghiệp không thay thế vai trò của Nhà nước, hoạt động ngoại giao hay các cơ chế đàm phán giữa các quốc gia, nhưng có thể đóng góp tích cực thông qua nghiên cứu khoa học pháp lý, trao đổi chuyên môn, nâng cao hiểu biết về luật pháp quốc tế, đào tạo, nâng cao năng lực và xây dựng các kênh kết nối giữa giới luật gia các nước.

Các thảo luận tại Hội thảo cho thấy Việt Nam và Philippines có nhiều điều kiện thuận lợi và còn nhiều dư địa để phát triển hợp tác pháp lý. Hai nước đều là quốc gia ven biển, thành viên ASEAN và quốc gia thành viên UNCLOS, đồng thời có nhiều lợi ích chung gắn với hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững trong khu vực.

Các thảo luận tại Hội thảo cho thấy Việt Nam và Philippines có nhiều điều kiện thuận lợi và còn nhiều dư địa để phát triển hợp tác pháp lý.

Trên cơ sở đó, giới luật gia hai nước có thể tiếp tục tăng cường nghiên cứu về luật biển và luật pháp quốc tế; trao đổi chuyên gia; đào tạo, nâng cao năng lực; nghiên cứu các vấn đề về môi trường biển, sinh kế của cộng đồng ven biển; đồng thời mở rộng mạng lưới kết nối giữa các luật gia, luật sư, học giả và tổ chức pháp lý của hai nước.Hợp tác giữa giới luật gia hai nước không đòi hỏi phải có cùng cách tiếp cận đối với mọi vấn đề. 

Giá trị của đối thoại nằm ở việc các bên có thể trao đổi một cách chuyên nghiệp, xây dựng, trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau, tôn trọng luật pháp quốc tế và cùng tìm kiếm những lĩnh vực có lợi ích chung để thúc đẩy hợp tác.

Kết thúc Hội thảo, các bên bày tỏ mong muốn tiếp tục phát huy kết quả đạt được, duy trì trao đổi và từng bước phát triển các hoạt động hợp tác phù hợp giữa Hội Luật gia Việt Nam, NUPL, IADL và các đối tác; qua đó phát huy vai trò của giới luật gia trong tăng cường hiểu biết lẫn nhau, thúc đẩy thượng tôn pháp luật, đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững trong khu vực.

Đặng Ngọc Thủy