"Phải đưa tổ chức Hội về gần dân hơn, sát cơ sở hơn"

Không phải ngẫu nhiên việc thành lập Chi hội Luật gia cấp xã được Hội Luật gia Việt Nam cũng như Hội Luật gia các tỉnh/thành trong đó có Hải Phòng luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.

Trong bối cảnh không còn cấp huyện, khoảng cách giữa chính sách và người dân đòi hỏi phải có một "điểm chạm" trực tiếp, đủ gần, đủ hiểu để đồng hành cùng cơ sở. Chính vì vậy, các Chi hội Luật gia tại xã, phường được kỳ vọng trở thành "cánh tay nối dài" của Hội, nơi trực tiếp tư vấn pháp luật, tham gia hòa giải, hỗ trợ người dân tháo gỡ những vướng mắc ngay từ địa bàn dân cư.

Chia sẻ với phóng viên, bà Nguyễn Thị Mai - Chủ tịch Hội luật gia Tp.Hải Phòng cho biết, Hội luôn xác định việc thành lập Chi hội Luật gia cấp xã không chỉ là nhiệm vụ tổ chức, mà còn là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh mới.

Bà Nguyễn Thị Mai - Chủ tịch Hội luật gia Tp.Hải Phòng.

"Chúng tôi xác định đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng, thực hiện chỉ đạo của Hội Luật gia Việt Nam và Thành ủy Hải Phòng. Việc thành lập Chi hội ở xã, phường chính là đưa tổ chức Hội về gần dân hơn, sát cơ sở hơn", bà Mai nhấn mạnh.

Theo bà, khi mô hình chính quyền địa phương chuyển sang 2 cấp, thì vai trò của Chi hội Luật gia cơ sở càng trở nên rõ nét. Đây sẽ là lực lượng trực tiếp tham gia tư vấn pháp luật, hòa giải tại chỗ, hỗ trợ người dân giải quyết các tranh chấp ngay từ địa bàn dân cư.

Người dân sôi nổi tham gia "Ngày tư vấn pháp luật miễn phí" được Hội Luật gia Hải Phòng phối hợp tổ chức hồi tháng 11/2025.

Bà Mai khẳng định, Chi hội Luật gia cơ sở có tác động rất tích cực. Khi có Chi hội, người dân được tư vấn pháp luật miễn phí ngay tại nơi mình sinh sống. Những tranh chấp nhỏ được hòa giải kịp thời, giảm đáng kể khiếu nại vượt cấp, qua đó củng cố niềm tin của người dân vào chính quyền cơ sở.

"Chi hội chính là 'cánh tay nối dài' của Hội. Nếu làm tốt, chúng ta sẽ giảm được rất nhiều vụ việc phải đưa lên cấp trên, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở", bà Mai nói.

Thực tế, những tranh chấp nhỏ trong đời sống nếu được giải quyết kịp thời tại cơ sở sẽ hạn chế phát sinh khiếu nại, khiếu kiện kéo dài, vượt cấp. Quan trọng hơn, người dân sẽ dần hình thành thói quen tìm đến pháp luật như một công cụ bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Quyết tâm hoàn thành, nhưng không chạy theo số lượng

Trước yêu cầu của lãnh đạo Thành uỷ, Uỷ ban MTTQ thành phố về việc hoàn thành việc thành lập Chi hội tại 114 xã, phường, bà Nguyễn Thị Mai thẳng thắn nhìn nhận đây là nhiệm vụ "rất khó khăn", nhất là khi địa bàn thành phố đã được mở rộng sau sáp nhập.

"Việc thành lập Chi hội phải có sự đồng ý của cấp ủy, UBND cấp xã, trong khi hiện nay các địa phương đang rất nhiều việc khi thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp. Vì vậy, chúng tôi phải trực tiếp làm việc, trao đổi để tạo sự đồng thuận", bà chia sẻ.

Trước mắt, theo bà Mai, với những địa phương đã có Chi hội trước đó, Hội sẽ rà soát, sắp xếp lại theo hướng tinh gọn, phù hợp thực tế. Đồng thời, Thường trực Hội Luật gia thành phố cũng chủ động bố trí lịch làm việc cụ thể với từng xã, phường để tháo gỡ vướng mắc ngay từ đầu.

Bà Nguyễn Thị Mai trao quyết định thành lập Chi hội luật gia phường Hồng An vào ngày 26/3/2026.

Bà cho biết, thuận lợi lớn nhất là sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Thành ủy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố, cùng sự ủng hộ của đa số cấp ủy, chính quyền cơ sở. Tuy nhiên, khó khăn vẫn không nhỏ.

"Hoạt động hội chủ yếu là kiêm nhiệm, cán bộ xã, phường đang rất áp lực. Bên cạnh đó, Chi hội chưa có tư cách pháp nhân nên tính chủ động còn hạn chế. Một số địa phương cũng băn khoăn liệu thành lập rồi có hoạt động hiệu quả hay không", bà Mai nói.

Để giải quyết, theo bà, giải pháp quan trọng nhất vẫn là tăng cường tuyên truyền, đối thoại trực tiếp, giúp cấp ủy, chính quyền hiểu rõ vị trí, vai trò của Hội Luật gia.

"Với tinh thần cố gắng nhất có thể, Hội Luật gia thành phố Hải Phòng sẽ cố gắng phấn đấu hoàn thành việc thành lập chi hội Luật gia cấp xã trong năm 2026. Chúng tôi không chỉ dừng ở việc thành lập, mà phải làm sao để Chi hội hoạt động thực chất, mang lại lợi ích cho người dân", bà bày tỏ.

Tuy nhiên, bà Mai cũng nhấn mạnh, Hội Luật gia Tp.Hải Phòng sẽ không chạy theo số lượng mà tập trung nâng cao chất lượng hoạt động.

"Chúng tôi sẽ tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ luật gia cơ sở; xây dựng các mô hình Chi hội kiểu mẫu; phát triển điểm tư vấn pháp luật cộng đồng tại xã, phường. Mục tiêu là mỗi luật gia sẽ là một tuyên truyền viên pháp luật", bà Mai cho biết.

Bên cạnh đó, Hội cũng tăng cường phối hợp với các Sở, ngành để tham gia giám sát việc thực thi pháp luật tại cơ sở, đặc biệt trong các lĩnh vực như đất đai, môi trường, an sinh xã hội… "Chúng tôi cam kết sẽ nỗ lực hết mình để xứng đáng với sự tin tưởng của Thành ủy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và nhân dân thành phố", bà Nguyễn Thị Mai khẳng định.

Đặng Ngọc Thủy