Hiểu đúng quyền và trách nhiệm của thanh niên

Theo Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, thanh niên là lực lượng xung kích trong học tập, lao động, chuyển đổi số và các hoạt động cộng đồng. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm thường xuyên sử dụng mạng xã hội, dễ tiếp cận nhanh với thông tin mới nhưng cũng có nguy cơ bị tác động bởi tin giả, thông tin sai lệch, lừa đảo trực tuyến hoặc các hành vi vi phạm pháp luật trên môi trường mạng.

Vì vậy, việc tuyên truyền pháp luật tại cơ sở không chỉ giúp đoàn viên, thanh niên hiểu luật, sống và làm việc theo pháp luật, mà còn hình thành kỹ năng tự bảo vệ mình, ứng xử văn minh, có trách nhiệm trong cộng đồng.

Tại chương trình, báo cáo viên Lê Văn Hương, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, trình bày chuyên đề về Luật Thanh niên. Nội dung tập trung làm rõ vị trí, vai trò của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; quyền, nghĩa vụ của thanh niên; trách nhiệm của Nhà nước, gia đình, nhà trường và xã hội đối với thanh niên.

Đoàn viên, thanh niên xã Thăng An tìm hiểu các chính sách về học tập, việc làm, khởi nghiệp và tham gia hoạt động xã hội.

Theo báo cáo viên, Luật Thanh niên không chỉ quy định các chính sách liên quan đến học tập, lao động, việc làm, khởi nghiệp, chăm sóc sức khỏe, văn hóa, thể thao, mà còn nhấn mạnh trách nhiệm của thanh niên trong rèn luyện đạo đức, chấp hành pháp luật, tham gia phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ an ninh trật tự và đóng góp cho cộng đồng.

Ông Hương cho rằng, trong giai đoạn hiện nay, thanh niên cần nhận thức đầy đủ hơn về vai trò công dân của mình. Mỗi đoàn viên, thanh niên không chỉ học tập, lao động để lập thân, lập nghiệp, mà còn phải biết tham gia vào các hoạt động xã hội, góp phần xây dựng địa phương, bảo vệ lợi ích chung và lan tỏa lối sống tích cực.

Bên cạnh quyền được học tập, làm việc, sáng tạo, tiếp cận thông tin và tham gia các hoạt động xã hội, thanh niên cũng có nghĩa vụ tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và đất nước.

Từ các quy định của luật, báo cáo viên liên hệ với thực tế ở cơ sở, khuyến khích đoàn viên, thanh niên xã Thăng An chủ động tham gia phong trào thanh niên, hoạt động tình nguyện, chuyển đổi số cộng đồng, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng nếp sống văn minh tại địa phương.

Dùng mạng xã hội có trách nhiệm

Ở chuyên đề tiếp theo, bà Nguyễn Thị Dung, Ủy viên Ban Chấp hành, báo cáo viên pháp luật Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, trình bày nội dung về Luật An ninh mạng và kỹ năng phòng tránh tin giả trên mạng xã hội.

Bà Dung cho biết, không gian mạng ngày càng gắn chặt với đời sống của thanh niên. Mỗi tài khoản mạng xã hội, bài đăng, bình luận, hình ảnh hoặc lượt chia sẻ đều có thể tạo ra tác động trong cộng đồng. Nếu thiếu hiểu biết pháp luật, người dùng có thể vô tình tiếp tay cho tin giả, làm lộ thông tin cá nhân, xâm phạm danh dự người khác hoặc tham gia vào hành vi bị cấm trên mạng.

Bà Nguyễn Thị Dung, báo cáo viên pháp luật Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, hướng dẫn kỹ năng nhận diện, phòng tránh tin giả trên mạng xã hội.

Luật An ninh mạng nghiêm cấm việc đăng tải, phát tán thông tin có nội dung chống Nhà nước, xuyên tạc lịch sử, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xâm phạm nhân phẩm, danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân; đưa thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Báo cáo viên cũng phân tích các hành vi thường gặp trên môi trường số như giả mạo, trộm cắp tài khoản cá nhân; thu thập, mua bán, sử dụng trái phép thông tin của người khác; sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói nhằm lừa đảo; phát tán tin rác, cuộc gọi rác; xâm nhập trái phép hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của người khác.

Một nội dung được nhiều đoàn viên, thanh niên quan tâm là cách nhận diện và phòng tránh tin giả. Theo bà Dung, tin giả là thông tin sai lệch một phần hoặc toàn bộ, do một người hoặc nhóm người tạo ra nhằm phục vụ mục đích riêng. Tin giả thường đánh vào cảm xúc, sự tò mò, nỗi sợ hoặc tâm lý muốn chia sẻ nhanh của người dùng.

Các dấu hiệu thường gặp của tin giả là tiêu đề giật gân, dùng nhiều chữ viết hoa, dấu chấm than, hình ảnh gây sốc, ngôn từ kích động hoặc thông tin không rõ nguồn. Tuy nhiên, trong bối cảnh công nghệ phát triển, tin giả ngày càng tinh vi, có thể xuất hiện dưới dạng hình ảnh, video, giọng nói bị chỉnh sửa hoặc giả mạo.

Vì vậy, khi nghi ngờ một thông tin, người dùng cần kiểm tra nguồn tin, thời gian - địa điểm và hình ảnh, video đi kèm. Nguồn tin có đáng tin cậy không, nội dung được tạo ra khi nào, ở đâu, hình ảnh có bị cắt ghép hoặc sử dụng sai bối cảnh hay không là những câu hỏi cần đặt ra trước khi chia sẻ.

Khi xác định một thông tin là giả, người dùng cần dừng chia sẻ, hạn chế tương tác với bài đăng, báo cáo tài khoản hoặc nội dung sai sự thật trên nền tảng mạng xã hội. Trong phạm vi gia đình, lớp học, nhóm bạn hoặc cộng đồng, mỗi người có thể cảnh báo người xung quanh bằng thông tin chính xác, dẫn nguồn đáng tin cậy, tránh tranh luận cảm tính khiến tin giả tiếp tục lan rộng.

Ông Trần Thế Cẩm, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, chia sẻ về vai trò của thanh niên trong xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.

Ông Trần Thế Cẩm, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Luật gia Việt Nam, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, cho rằng tuyên truyền pháp luật cho thanh niên tại cơ sở là hoạt động thiết thực, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.  

Khi hiểu luật và có kỹ năng tiếp nhận thông tin, thanh niên sẽ biết tự bảo vệ mình, đồng thời góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.

Kết thúc chương trình, các đoàn viên, thanh niên được khuyến nghị ghi nhớ những nguyên tắc cơ bản: sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng; không tin ngay mọi thông tin trên mạng xã hội; chủ động xác minh khi nghi ngờ; không chia sẻ, không tiếp tay cho thông tin sai sự thật.

Nguyễn Duy Cường