Chủ Nhật, ngày 15/3 sẽ diễn ra cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, đây là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, ngày hội lớn của toàn dân.

Ông Nguyễn Hải Long - Vụ trưởng Vụ Công tác đại biểu, Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội đã chia sẻ với Người Đưa Tin (NĐT) về những điểm mới mang tính đột phá của kỳ bầu cử lần này.

Dự kiến có thể truy cập ứng dụng VNeID để nắm bắt thông tin

NĐT: Thưa ông, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ, đặc biệt sau khi ban hành Nghị quyết 57-NQ/TW với yêu cầu đẩy nhanh ứng dụng công nghệ thông tin trong mọi mặt của đời sống. Vậy theo ông, kỳ bầu cử lần này có những điểm mới, điểm đặc biệt nào so với các nhiệm kỳ trước?

Ông Nguyễn Hải Long: Kỳ bầu cử này có 2 điểm đặc biệt lớn. Thứ nhất, về thời gian và quy trình theo Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân sửa đổi năm 2025 dù quy trình các bước vẫn giữ nguyên nhưng thời gian thực hiện giữa các bước đã được rút ngắn đáng kể.

Thứ hai, chúng ta tổ chức mô hình chính quyền 2 cấp được áp dụng (không tổ chức Hội đồng nhân dân cấp huyện, phường ở một số nơi), nhiều đầu việc sẽ triển khai trực tiếp từ cấp tỉnh xuống cấp xã.

Ông Nguyễn Hải Long - Vụ trưởng Vụ Công tác đại biểu, Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội (Ảnh: Hoàng Bích).

Từ hai điểm mới này có điểm mới thứ ba là chúng tôi đã áp dụng chuyển đổi số rất nhiều vào trong hoạt động quy trình bầu cử để triển khai nhanh chóng từ Trung ương xuống địa phương.

Theo đó, về hồ sơ thì đăng ký hồ sơ online, đây là lần đầu tiên chúng ta thực hiện song song với việc duy trì hồ sơ giấy truyền thống để đảm bảo tính kế thừa và thuận tiện cho mọi đối tượng.

Cổng thông tin điện tử của Hội đồng bầu cử Quốc gia cũng công khai minh bạch toàn bộ dữ liệu, danh sách người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân và đại biểu Quốc hội trên cả nước để mọi người dân đều có thể theo dõi.

NĐT: Thưa ông, vậy quy trình để cử tri đi bỏ phiếu có khác gì so với trước đây?

Ông Nguyễn Hải Long: Các bước bỏ phiếu trong ngày bầu cử vẫn giữ nguyên như truyền thống, nhưng công tác truyền thông tới người dân đã có sự khác biệt lớn.

Theo đó, thay vì chỉ tiếp cận qua báo chí hay niêm yết giấy như trước, dự kiến người dân có thể truy cập ứng dụng VNeID trên điện thoại để nắm bắt thông tin.

Lúc nào người dân cũng có thể xem được, dù ngồi nhà, ngồi trên ô tô hay lúc rảnh rỗi. Thông tin sẽ được đưa tới người dân một cách thường xuyên, liên tục và thuận lợi nhất cho người dân. Hy vọng sắp tới chúng ta sẽ triển khai tốt việc này.

Trong quá trình triển khai, sự phối hợp giữa Hội đồng bầu cử và C06 (Bộ Công an) sẽ đảm bảo hệ thống vận hành trơn tru, tránh nghẽn mạng. Đặc biệt, danh sách cử tri được lập trên cơ sở dữ liệu Căn cước công dân nên sẽ tránh được tình trạng sót hay trùng lặp, đảm bảo mỗi cử tri có một thẻ cử tri duy nhất.

Mọi công dân đủ điều kiện đều có quyền nộp hồ sơ ứng cử

NĐT: Theo ông, điểm thuận lợi mang tính đột phá nhất cho cử tri trong kỳ bầu cử này là gì? Và ông có lời khuyên nào đối với cử tri đi bầu cử thực hiện tốt nghĩa vụ của mình?

Ông Nguyễn Hải Long: Điểm thuận lợi mang tính đột phá nhất cho cử tri trong kỳ bầu cử này chính là chuyển đổi số. Đối với cử tri, đặc biệt là những người đi làm ăn xa, nên thường xuyên kiểm tra VNeID.

Nếu ngày bầu cử cử tri không có mặt tại nơi thường trú (ví dụ từ Hà Nội di chuyển vào Tp.Hồ Chí Minh), thay vì phải ra phường xin giấy chuyển đi như trước đây, nay chỉ cần thao tác trực tiếp trên VNeID để chuyển đổi nơi bầu cử. 

Hệ thống tại nơi tiếp nhận mới sẽ cập nhật ngay lập tức, và nơi cũ sẽ ghi chú cử tri đã chuyển đi, giúp người dân không phải đi lại xin xác nhận thủ công.

Tuy nhiên, khi đã chuyển đổi địa điểm, cử tri sẽ thực hiện quyền bầu cử cho các ứng viên tại nơi mới đến theo danh sách niêm yết tại điểm bỏ phiếu đó, chứ không bầu cho ứng viên ở nơi cư trú cũ.

Về hình thức, việc bỏ phiếu vẫn được thực hiện trực tiếp bằng lá phiếu giấy. Cử tri dù tạm trú hay thường trú đều được quyền lựa chọn địa điểm bỏ phiếu thuận lợi nhất cho mình theo quy định của Luật.

Quang cảnh Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV (Ảnh: Media Quốc hội).

NĐT: Xin ông cho biết thêm về quy trình kiểm phiếu và công bố kết quả bầu cử được thực hiện như thế nào?

Ông Nguyễn Hải Long: Việc kiểm phiếu theo quy định là kiểm phiếu ngay, thông thường được thực hiện bởi các Tổ bầu cử ngay trong đêm diễn ra bầu cử.

Điểm khác biệt là sau khi có kết quả, số liệu sẽ được cập nhật ngay lên hệ thống số để Trung ương nắm bắt tức thời, thay vì chờ báo cáo tầng nấc. Kết quả kiểm phiếu sẽ được phân luồng nộp về 3 Ban bầu cử tương ứng (phường, tỉnh và Quốc hội) để tổng hợp.

Dự kiến, khoảng ngày 22/3, tức một tuần sau ngày bầu cử, kết quả trúng cử sẽ được công bố.

NĐT: Thưa ông, trước một số luồng thông tin xuyên tạc, cho rằng công tác bầu cử có sự "sắp đặt". Ông nhìn nhận như thế nào về những thông tin này?

Ông Nguyễn Hải Long: Bầu cử là quyền của toàn dân, mọi công dân đủ điều kiện đều có quyền nộp hồ sơ ứng cử Đại biểu HĐND và ĐBQH và thực tế ở các cấp đều có người tự ứng cử, không có sắp đặt, sắp xếp.

Việc sắp xếp danh sách ứng cử viên về các đơn vị bầu cử được thực hiện dựa trên đề xuất của địa phương và tuân thủ quy trình chặt chẽ, hoàn toàn không có chuyện "quân xanh, quân đỏ".

Từ danh sách người ứng cử, chúng ta buộc phải sắp xếp họ về các đơn vị bầu cử. Việc này diễn ra bình thường dựa trên đề xuất của các địa phương, từ đó mới lập danh sách chính thức.

NĐT: Xin trân trọng cảm ơn ông!

Hoàng Bích